Zakończyliśmy prace porządkowe oraz dokumentacyjne na dawnym cmentarzu greckokatolickim w Rzeplinie, których celem było zachowanie pamięci o miejscu wiecznego spoczynku dawnych mieszkańców wsi oraz jego ponowne oznaczenie w przestrzeni lokalnej.
W ostatnich tygodniach wykonano prace inwentaryzacyjne i terenowe, mające na celu określenie zasięgu cmentarza, udokumentowano jego zachowane elementy oraz zamontowano tablicę informacyjną pozwalającą zrozumieć historię tego miejsca.
Serdecznie zapraszamy wszystkich mieszkańców Rzeplina, osoby zainteresowane lokalną historią oraz potomków dawnych rodzin do odwiedzenia tego miejsca, refleksji i uczczenia pamięci zmarłych.
🔎 Krótki rys historyczny (wg tablicy)
Cmentarz greckokatolicki w Rzeplinie stanowi pozostałość dawnego cmentarza przycerkiewnego związanego ze świątynią obrządku greckiego pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny. Cerkiew w Rzeplinie powstała najprawdopodobniej w XVII wieku, choć funkcjonowała już na pewno przed 1662 r.
Początkowo była to cerkiew prawosławna, która wraz z unią kościelną pod koniec XVII w. stała się świątynią greckokatolicką. W pierwszej połowie XVIII w. cerkiew popadała w coraz większą ruinę. W 1753 r. wybudowano nową cerkiew, poprzednią rozbierając. Budowla była drewniana, kryta gontem.
W wyniku reform józefińskich w zlikwidowano samodzielną parafię w Rzeplinie, włączając ją do parafii w Rozborzu Okrągłym, zaś cerkiew stała się świątynią filialną. Po 1804 r. cerkiew była już znacznie zniszczona, a krótko przed 1817 rokiem świątynia w Rzeplinie zawaliła się.
Pod koniec XIX wieku dawny cmentarz przycerkiewny utracił znaczenie na rzecz nowego cmentarza greckokatolickiego w Rozborzu Okrągłym (tzw. Starego Cmentarza). W latach 40. XX wieku wciąż widoczne były tutaj pojedyncze mogiły.
❤️ Podziękowania
Składamy serdeczne podziękowania wszystkim, którzy włączyli się w prace terenowe, w szczególności:
🙏 Markowi Kamyckiemu i Bartkowi Kapłonowi – za nieocenioną pomoc w montażu tablicy informacyjnej,
🙏 pani Zdzisławie Flak, sołtys Rzeplina – za stałą opiekę nad tym miejscem, uporządkowanie terenu i pomalowanie ogrodzenia wokół krzyża.
Dziękujemy za Wasz czas i serce poświęcone temu miejscu.
Działamy w imieniu tych, którzy podziękować już nie mogą.
Tablicę informacyjną sfinansowano ze środków
@narodowyinstytutwolnosci w ramach Inicjatywy #PamięćPogranicza @Minister do spraw Społeczeństwa Obywatelskiego
Operatorem Inicjatywy jest @Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej
Projekt 👉 „Dziedzictwo pogranicza – inwentaryzacja i porządkowanie cmentarzy greckokatolickich gminy Pruchnik”
Czas trwania zadania: 16.09.2025 – 31.10.2025
Wartość finansowania: 13 000 zł
Całkowita wartość zadania: 13 000 zł
Umowa podpisana w dniu: 9.10.2025